Sünnet işlemi; hekim dışında yapıldığında pek çok risk barındırıp, işlem sırasında yapılan hatalardan dolayı uzun süreli problemlere yol açabiliyor. Basit bir işlem gibi görünse de olası risklerinden dolayı alanında uzman hekimler tarafından yapılması gerekiyor. Bu konuya değinen Üroloji Uzmanı Op. Dr. Alper Dırık, sünnet operasyonu ile ilgili anne-babaların merak ettiği soruları yanıtladı.

1. Sünnet işlemi neden uzmanlar tarafından yapılmalıdır?

Sünnet işlemi bu konuda yetiştirilmiş hekimler tarafından yapılmadığı takdirde çok ciddi komplikasyonlarla karşılaşılmaktadır. Zaten geçtiğimiz yıllarda çıkan bir yasa ile hekim dışındakilerin yapması yasaklandı. Bu nedenle hekim dışında başka birisi sünnet işlemini yapmada yetkili değil. Hekimlerden de bu işe gönül vermiş uzmanlar tarafından yapılması sünnet işleminin daha az komplikasyonla, daha az riskle; ayrıca herhangi bir komplikasyon ve riskle karşılaşıldığında da bu sorunun daha rahat çözülmesi ile halledilebilmektedir. Bazen çocuklarda sünnet işlemi sırasında bazı konjenital anomalilerle (doğumsal anomali) karşılaşılabiliyor. Bu vakaların da yine tanısının konması açısından sünnet alanında uzman birisinin işlemi yapması önemli…

2. Sünnet için sizce ideal yaş nedir? Neden?

Ben genellikle ailelere bebeklik döneminde sünnet yaptırmalarını öneriyorum. Bu yaş grubunda bebeklerin bilinçleri tam gelişmediği ve iyileşme çok daha hızlı olduğu için bunu öneriyorum. Özellikle bebeğin kırkı çıktıktan sonra ilk 3 aylık dönem en ideal zaman. Çünkü bu dönemde bebekler genellikle doğal uykusunda iken sünnet yapılabilmektedir. Her geçen zaman bebeğin aleyhine işlemekte, ne kadar küçükten yapılırsa o kadar iyi…

Özellikle 2 ile 5 yaş arasında sünnet yapılması, çocuk psikologları ve psikiyatristler tarafından önerilmiyor. Çünkü bu dönem, fallik dönem dediğimiz çocuğun pipisinin farkına vardığı bir yaş dönemi… Bu dönemde sünnet yapıldığında çocuk ileride cinsel problemle karşılaşabiliyor. Dolayısıyla 2-5 yaş dışındaki dönemde de sünnet yapılabilir. Bir yaşına kadar çok rahatlıkla lokal yapılabiliyor ama bir yaşından sonraki dönemde bazen sedasyon ya da uyutma gerekebiliyor. Yine 6 yaşından sonra gerçekleştirilen operasyonlarda bazı çocuklara sedasyon, bazı çocuklara lokal anestezi yapılabiliyor.

3. Çocukta travma oluşturmamak için ne yapılmalı?

Çocukta travma oluşmaması için, özellikle büyük çocuklarda, “kesme” ya da “dikme” gibi ifadelerden kaçınılmasını öneriyorum. Çünkü çocuğa sünnet işleminde kesme işleminden bahsedildiği zaman çocuk bundan ciddi bir şekilde korkuyor ve çocukta psikolojik travma oluşabiliyor. Ya da çocuk çok korkuyorsa eğer sedasyonla, hafif anestezi altında işlem yapılabilir.

Tabii öncesinde çocukla tanışmak, çocuğun ortamı görmesi, bizimle iletişime geçmesi, öncesinde çocuğu muayene etmemiz bu travmayı atlatabilmesi için çok önemli. Aksi takdirde sünnete gelip ağlaya ağlaya kimseyi sünnet etmek istemiyoruz. Ayrıca bebeklik dönemi, travma oluşmaması için tercih edilen bir dönem…

4. Anestezi türlerinden hangisini önerirsiniz? Neden?

Özellikle bebeklik döneminde ilk 1 yaşa kadar lokal anestezi öneriyorum. 1 ile 1.5 yaş arasında lokal yapılabilen çocuk da oluyor. 1.5 yaşa kadar sedasyon da gerekebiliyor. Genellikle 1.5 yaşın üzerindeki çocuklarda lokal anestezi zor oluyor ama gerekiyorsa yapıyoruz. Ama 1.5 yaşı geçtikten sonra sedasyon yapılması gerekiyor, uyutmak gerekebiliyor çocuğu…

Acil bir durum olmadıkça 2-5 yaş arası sünnet önermiyoruz. Ama acil bir durum varsa, illa aile ısrarla sünnet olmasını istiyorsa yine sedasyon ya da genel anestezi yöntemleri tercih edilebilir. 5 yaşın üzerindeki çocuklarda, çocuğun psikolojik durumuna, yapısına, korku düzeyine bağlı olarak genellikle yüzde 90 gibi büyük bir kısmı lokal anestezi ile yapılabiliyor. Nadir bir kısmına sedasyon gerekebiliyor.

Çocukta eğer bir konjenital anomali (doğumsal anomali) varsa bu durumda zaten anestezi almışken sünnetle beraber yapılacağı için genelde bu tip durumlarda sünnet ertelenir ve bu operasyonlar için sünnetin anestezi altında yapılması gerekir.

5. Sünnet işlemi öncesi ve sonrası ne yapılmalı?

Sünnet işleminden önce genellikle ailelere evde 1 saat öncesinde uygulanacak lokal anestezik krem öneriyoruz. Bu kremi sürüp geliyorlar. Krem, geldiklerinde yapacağımız lokal anestezik iğnenin daha az hissedilmesini sağlıyor. Öncesinde yine yanlarında getirecekleri malzemeleri söylüyoruz, aileler onları temin ediyorlar.

Sünnetten sonra ise ortalama 2-3 gün banyo yapmamalarını öneriyoruz. 3 günden sonra çocuk banyo yapabiliyor. Önerdiğimiz kremler ve ilaçları bir hafta kadar kullanmak gerekebiliyor. Bazen bebeklere karton bardak veriyoruz. Büyük çocuklara da sünnet külodu öneriyoruz. Öncesinde çocuğun muayene edilmesi travmayı atlatması açısından önemli. Mutlaka sünnet öncesinde de ön muayene yapılmasında fayda var.

6. Operasyon sonrası iyileşme sürecinde neler yapılabilir?

Sünnet sonrasında iyileşme için verdiğimiz çeşitli kremler, köpükler, spreyler ya da ilaçlar oluyor. Mutlaka üçüncü günden sonra her gün banyo öneriyoruz ki dikişler çabuk erisin. Bakımına dikkat etmek gerekiyor. Gömük pipili olanlarda özellikle geriye çekme egzersizleri öneriyoruz. Alt bezi olan bebeklerde pipinin beze yapışmaması için araya karton bardak koyuyoruz. Büyük çocuklarda da pipinin dış etkenlerden korunmasını sağlamak için sünnet külodu kullanıyoruz. İlk 24 saat çocuğun mümkün olduğunca az hareketli olmasını istiyoruz ki daha az şişlik ve kanama olsun.

---