SPORCULAR İÇİN PSİKOLOJİK DESTEK ÖNEMLİ!
Sürekli bir rekabet ortamında bulunan sporcular için psikolojik destek ne kadar önemli? Bu sorularımıza yanıt aramak üzere Yaşar Üniversitesi lisans mezunu, Ege Üniversitesi’nde yüksek lisans eğitimini tamamladıktan sonra Ekonomi Üniversitesi’nde klinik psikolojisi yüksek lisansına devam eden ve Büyük Altay Akademi’de geleceğin sporcularına psikolojik destek sağlayan Yağmur Erişen Yaldız ile konuştuk.
Sayın Yağmur Erişen Yaldız, sporda psikolojik desteğin önemi nedir?
Öncelikle spor psikolojisi, sporcularda antrenman verimliliğini artırmayı ve uygulanan zihinsel tekniklerle performans gelişimini maksimuma ulaştırmayı hedefliyor. Bunun için de fiziksel yeteneklerinin ötesine çıkmayı amaçlıyoruz. Sporcular arasında fiziksel olarak çok büyük farklar olmadığında, psikolojik taktiklerle ve zihinsel antrenmanlarla bu fark artıyor. Psikolojik destek, sporcunun zihinsel durumunu yönetmesini, stres ile başa çıkmasını sağlıyor. Özellikle rekabete dayalı sporlarda sporcuların yaşadıkları baskıyı yönetmelerine ve performanslarını artırmalarına yardımcı oluyor. Bunun dışında özgüvenlerini, konsantrasyonlarını ve psikolojik dayanıklılıklarını güçlendiriyor. Takım sporlarında ise takım içi iletişimin gelişmesine de önemli katkı sağlıyor.
Bir futbolcu psikolojik desteğe neden ihtiyaç duyar?
Hem rekabetten kaynaklanan stres ve baskıyı yönetebilmek hem de futbolda sık görülen öfke problemlerini kontrol altına alabilmek açısından psikolojik destek çok önemlidir. Futbol, fiziksel güç ve becerilerin yanı sıra psikolojik sağlığın da performansı belirlediği bir branştır. Bu nedenle taktik ve teknik çalışmaların yanında zihinsel antrenmanlar da sporcunun gelişiminde önemli yer tutar.
Bu psikolojik desteği futbolcularınıza nasıl sağlıyorsunuz?
Antrenörlerle birlikte kapsamlı bir program yürütüyoruz. Öncelikle performans düşüklüğüne neden olan etkenleri belirliyoruz. Ardından bireysel görüşmeler ve takım çalışmalarıyla;
çalışmaları gerçekleştiriyoruz.
Öfke kontrolü ve stres yönetimini bu destek sırasında nasıl sağlıyorsunuz?
Öncelikle kaygı ve öfke gibi duyguların fark edilmesini sağlıyoruz. Çünkü tanınan duygular daha kolay yönetilebilir. Amacımız bu duyguları tamamen ortadan kaldırmak değil, daha işlevsel şekilde ifade edebilmeyi öğretmektir.
Bu süreçte sporculara;
öğretiyor ve düzenli olarak uygulamalarını sağlıyoruz. Böylece öfke ya da yoğun stres anında bu becerileri kendileri kullanabilir hale geliyorlar.
Sporda kaybedilen maç sonrasında hissedilen psikolojik gerginlik ve baskıyla nasıl baş edilmesini öneriyorsunuz?
Öncelikle mağlubiyetin kişisel bir başarısızlık olarak görülmemesi gerektiğini vurguluyoruz. Sporcuların duygularını ifade etmelerine yardımcı oluyor ve takım içinde paylaşım yapmalarını teşvik ediyoruz. Ayrıca mağlubiyetin bir öğrenme deneyimi olduğunu fark etmelerini sağlıyoruz.
Bu süreçte destek alınabilecek kişiler: Takım arkadaşları, Antrenörler, Aile üyeleri
Özellikle çocuk sporcularda ailelerin destekleyici yaklaşımı, kaybetme duygusuyla baş etmeyi kolaylaştırıyor.
Büyük Altay Academy’de psikolojik destek süreci nasıl işliyor?
Sporcularla her hafta bir araya geliyor ve spor psikolojisinin temel konularını çalışıyoruz. Bunlar arasında;
- Konsantrasyon
- Motivasyon
- Öfke yönetimi
- Stres yönetimi
- Gevşeme teknikleri
- Özgüven geliştirme
yer alıyor. Tüm çalışmalar yaş gruplarına uygun şekilde planlanıyor ve sporcuların gelişimi düzenli olarak takip ediliyor.
Bunun çocuklardaki faydasını nasıl gözlemliyorsunuz?
Çocukluk ve ergenlik döneminde gelişim çok hızlı olduğu için yapılan çalışmaların etkisini daha kısa sürede görebiliyoruz. Amacımız çocukların sorunlarını çözmekten ziyade, kendi problemlerini çözebilecek becerileri kazandırmak. Bunun olumlu sonuçlarını hem saha içinde performanslarında hem de sosyal ilişkilerinde gözlemliyoruz.
Psikolojik destek her spor akademisinde yer almıyor. Bunun gerekliliği hakkında neler söylemek istersiniz?
Psikolojik desteğin tüm spor branşlarında yer alması gerektiğine inanıyorum. Ne yazık ki birçok kurumda bu destek ancak bir sorun ortaya çıktığında veriliyor. Oysa biz önleyici çalışmalar yürütüyor, sorun yaşanmadan sporcuların zihinsel becerilerini güçlendirmeyi hedefliyoruz.
Ayrıca çocukların kendilerini ifade edebilecekleri güvenli bir alan oluşturuyoruz. Böylece yalnızca spor psikolojisi alanında değil, gelişim süreçlerinde yaşadıkları psikolojik değişimlerde de destek alabileceklerini biliyorlar. Sporun fiziksel ve psikolojik yönü birbirinden ayrılmaz; yüksek performans için her ikisinin de birlikte ele alınması gerekir.
