ÇOCUKLARDA BU BELİRTİLERİ GÖZ ARDI ETMEYİN

Çocuklarda bilişsel, sosyal, dil, motor ve davranışsal gelişimi etkileyen nörogelişimsel bozukluklar, erken fark edildiğinde uygun destekle yönetilebiliyor. Uzmanlar, motor becerilerde gerilik, tekrarlayıcı davranışlar ve günlük yaşam becerilerindeki zorlukların önemli uyarı işaretleri olduğuna dikkat çekiyor.

Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Neriman Kilit, motor becerilerde gerilik, günlük yaşamda işlevsellikte azalma, kısıtlı ilgi alanları ve tekrarlayıcı davranışların nörogelişimsel bozuklukların ortak belirtileri olduğunu söyledi. Otizm Spektrum Bozukluğu’nun bu grubun en sık görülen tablolarından biri olduğunu belirten Kilit, erken tanı ve uygun desteğin çocukların gelişiminde büyük önem taşıdığını vurguladı.

Nörogelişimsel bozuklukların, çocukluk döneminde başlayan ve bireyin bilişsel, sosyal, dil, motor ve davranışsal gelişimini etkileyen bir grup gelişimsel durum olduğunu ifade eden Dr. Öğr. Üyesi Neriman Kilit, “Tıbbi literatürde, özellikle DSM-5 tanı kriterlerine göre bu bozukluklar altı ana başlık altında incelenir.” dedi.

  • Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB)

  • Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB)

  • Özgül Öğrenme Güçlüğü (disleksi, disgrafi vb.)

  • Dil ve İletişim Bozuklukları

  • Zekâ Yetersizliği

  • Motor Bozukluklar (tik bozuklukları ve Tourette Sendromu gibi)

Bu belirtiler dikkate alınmalı

Her nörogelişimsel bozukluğun kendine özgü belirtileri bulunduğunu belirten Dr. Öğr. Üyesi Neriman Kilit, buna karşın bazı ortak özelliklerin de görülebildiğini söyledi. Çocuklarda el yazısı yazma ve düğme ilikleme gibi ince motor becerilerde, denge kurma, yürüme ve koşma gibi kaba motor becerilerde gelişimsel gerilikler veya koordinasyon sorunları yaşanabileceğini ifade eden Kilit, günlük yaşam becerilerinde ve işlevsellikte sınırlılıkların görülebileceğini belirtti. Kısıtlı ve yoğun ilgi alanları, yeniliklere karşı direnç, tekrarlayıcı davranışlar ve takıntılı özelliklerin de nörogelişimsel bozuklukların ortak belirtileri arasında yer aldığını vurguladı.

Otizmde dikkat çeken fiziksel ve davranışsal belirtiler

Otizm Spektrum Bozukluğu’nun nörogelişimsel bozukluklar arasında en sık görülen tablolardan biri olduğunu belirten Kilit, hem fiziksel hem de davranışsal belirtilerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

Kilit, otizmde en dikkat çekici fiziksel belirtilerden birinin parmak ucunda yürüme olduğunu belirterek, bunun kaba motor gelişim farklılıklarının önemli göstergeleri arasında yer aldığını ifade etti.

Davranışsal belirtiler arasında ise şu özelliklerin öne çıktığını söyledi:

  • El çırpma ve sallanma gibi tekrarlayıcı hareketler
  • Belirli konulara yoğun ve sınırlı ilgi duyma
  • Günlük rutinlere aşırı bağlılık
  • Rutinlerin bozulmasına karşı yoğun tepki gösterme
  • İnce motor becerilerde akranlarına göre daha yavaş gelişim
  • Günlük yaşam becerilerinde desteğe ihtiyaç duyma

Dr. Öğr. Üyesi Neriman Kilit, erken tanı ve uygun eğitim ile destek programlarının çocukların gelişimsel potansiyellerini en üst düzeye çıkarmada önemli rol oynadığını vurguladı.